نویسنده : دکتر سید عباس پورهاشمی

چکیده : ديوان كيفرى بين‏المللى كه از اول ژوئيه سال 2002 مطابق اصل 126 اساسنامه آن رسما آغاز به كار كرد، در هفدهم ژوئيه 1998 در كنفرانس ديپلماتيك نمايندگان تام الاختيار سازمان ملل متحد در رم ايتاليا تصويب شد. از بدو تصويب اين اساسنامه، سؤالات و انتقادات زيادى توسط حقوقدانان مطرح گرديد. گرچه اوّلين حركت جهت تشكيل ديوان كيفري بين المللي به سال 1474 باز مي گردد كه در اين سال ديواني در شهر « برساخ » آلمان با 27 قاضي براي محاكمه ي امپراتور آلمان « پيتر فون هاخن باك » ، تشكيل شد ، وي به لشكريان تحت امرش اجازة تجاوز به غير نظاميان ، كشتار دسته جمعي و غارت اموال مردم را داده بود . اين رويه تا 450 سال بعد مسكوت ماند تا اين كه بعد از جنگ جهاني اول به موجب موادي از معاهدة ورساي (1919 ) قرار بر تشكيل دادگاهي كيفري براي محاكمه ی ويلهلم دوم ، امپراتور آلمان ، به علّت تجاوز به اخلاق بين المللي و معاهدات ، شد كه اين امر با فرار وي به هلند و عدم استردادش عملاً منتفي شد . متفقين در عمل تمايلي براي به محاكمه كشاندن مرتكبين جنايات جنگي از خودشان نشان ندادند به طوري كه فهرست 20 هزار نفره ی متشكل توسط كميسيون 1919 (كه توسط كنفرانس مقدماتي صلح تشكيل شده بود) در مرحلة محاكمه و رسيدگي در دادگاه فقط محدود به 12 نفر شد. ادامه مطلب ....